Zwolnienie lekarskie wystawiane jest w celu usprawiedliwienia nieobecności w pracy pracownika, w przypadku stwierdzenia, że jest on niezdolny do pracy. Zwolnienie lekarskie wydaje lekarz, który podpisał umowę z ZUS-em upoważniającą go do wystawiania zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub w celu konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny. Jest ono podstawą roszczeń o wypłatę świadczeń chorobowych.

Zaświadczenie lekarskie jest poufne - tzn. nie może być udostępniane osobom postronnym. U pracodawcy ze zwolnieniami mogą mieć kontakt tylko osoby, które muszą sprawdzać czy druk jest prawidłowo wypełniony przez lekarza. Jeżeli są w nim błędy, np, nazwisku, numerze, adresie itd., to należy oddać je pracownikowi, aby ten zwrócił się do lekarza, w celu naniesienia poprawek. Będą one ważne, jeżeli każda zostanie potwierdzona podpisem i pieczątką lekarza. Ani pracodawca, ani pracownik nie może dokonywać korekt w treści zwolnienia. Może to zrobić tylko lekarz który wystawił zaświadczenie ZUS-ZLA.

Zasiłek chorobowy

Pracownik musi dostarczyć pracodawcy zwolnienie lekarskie, jeśli tego nie zrobi, nie dostanie zasiłku chorobowego lub wynagrodzenia za czas choroby. Zaświadczenie trzeba dostarczyć w ciągu 7 dni (do tego okresu wlicza się soboty i niedziele), aby zasiłek został wypłacony w pełnej przysługującej pracownikowi wysokości. Jeżeli ten termin zostanie przekroczony, to zasiłek chorobowy obniża się o 25%, poczynając od 8 dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zwolnienia. Obniżka ta nie dotyczy wynagrodzenia za czas choroby.

Czas niezdolności do pracy

Jeżeli czas niezdolności do pracy nie przekroczył łącznie 33 dni w roku kalendarzowym, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje pracownikowi w wys. 80% jego wynagrodzenia. Nigdy nie może być niższe, natomiast może być naliczane w sposób korzystniejszy dla pracownika, jeżeli wynika to z przepisów obowiązujących u danego pracodawcy. Jeżeli zwolnienie lekarskie nie przekracza 6 dni, pracodawcy nie obowiązuje zapłata wynagrodzenia za pierwszy dzień. Począwszy od 34 dnia choroby pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS.

Zasady przyznawania i wypłaty świadczeń chorobowych są uregulowane w ustawie z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy i Opieki Socjalnej z 27 lipca 1999r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika ZUS, a ponadto w art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974r. - Kodeks pacy (Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm).

Zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy (dawniej - zwolnienia lekarskie ZLA na druku L4) jest wystawiane w przypadku stwierdzenia niezdolności do pracy pracownika. Pracownik zobowiązany jest wykorzystać je zgodnie z celem - tj. stosować się do zaleceń lekarskich, aby jak najszybciej odzyskać zdolność do wykonywania pracy. W żadnym wypadku nie wolno pracownikowi w trakcie trwania zwolnienia wykonywać pracy na rzecz innego lub tego samego pracodawcy, świadczyć usług, prowadzić firmy, itp. Gdyby okazało się, że pracownik wykorzystał zwolnienie niezgodnie z przeznaczeniem, może to stanowić powód uzasadniający rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zwolnienie w trakcie choroby - zasadniczo czas choroby pracownika jest okresem, w którym nie można wypowiedzieć umowy o pracę, to kodeks pracy dopuszcza rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w sytuacji, gdy pracownik długotrwale przebywa na zwolnieniu lekarskim i był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy. Rozwiązać umowę można po upływie 3 miesięcy nieobecności pracownika z powodu choroby.