- Zwolnienie lekarskie (ciąża, chorobowe)
- Zwolnienie z pracy, rozwiązanie umowy o pracę
- Zwolnienia grupowe i kryzys na rynku pracy
Rozwiązanie umowy o pracę następuje na zasadzie:
- porozumienia stron,
- oświadczenia jednej ze stron z zachowaniem lub bez okresu wypowiedzenia,
- upływu czasu na jaki została zawarta.
Porozumienie stron
Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron jest najbezpieczniejszym sposobem rozwiązania stosunku pracy i polega na zgodnym oświadczeniu woli pracodawcy i pracownika. Strony określają sposób rozwiązania umowy, wiążące się z tym okoliczności i termin ustania stosunku pracy. Przez porozumienie stron można rozwiązać każdą umowę o pracę i w każdym czasie.
Wypowiedzenie
Wypowiedzenie umowy następuje po upływie określonego okresu wypowiedzenia. Okres ten zależy od stażu pracy i rodzaju zawartej umowy i trwa on:
-
w umowie na czas określony: 2 tygodnie, gdy:
- umowa zawarta została na okres dłuższy niż 6 m-cy,
- i zastrzeżono w niej możliwość wypowiedzenia,
-
w umowie na czas wykonywania określonej pracy:
- 2 tygodnie - w przypadku ogłoszenia likwidacji lub upadłości pracodawcy,
-
w umowie na czas nieokreślony:
- 2 tygodnie - zatrudnienie trwa krócej niż 6 m-cy,
- 1 miesiąc - zatrudnienie trwa co najmniej 6 m-cy,
- 3 miesiące - zatrudnienie trwa co najmniej 3 lata,
-
w umowie na okres próbny:
- 3 dni robocze - okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
- 1 tydzień - okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
- 2 tygodnie - okres próbny wynosi 3 m-ce.
Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach kończy się zawsze w sobotę. Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Mimo, iż wypowiedzenie jest często stosowanym sposobem rozwiązywania umowy o pracę jednak nie każda umowa może być w ten sposób rozwiązana.
Bez wypowiedzenia
Umowy bez wypowiedzenia zawarta na czas określony może być także rozwiązana bez zachowania okresu wypowiedzenia na zasadach przewidzianych w przepisach Kodeksu Pracy. Rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę z przyczyn leżących po stronie pracownika obejmuje przypadki określone przepisami prawa pracy. Rozwiązanie umowy przez pracodawcę bez wypowiedzenia może nastąpić z winy pracownika z przyczyn wymienionych w Kodeksie Pracy art. 52. Umowa na czas określony może także zostać rozwiązana przez pracodawcę bez wypowiedzenia na warunkach wskazanych w art. 53 Kodeksu Pracy. Są to sytuacje nie zawinione przez pracownika, ale uzasadniające rozwiązanie umowy.
Szczególnym przypadkiem jest tu zwolnienie dyscyplinarne, czyli rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę z winy pracownika. Pracodawca może zwolnić pracownika w trybie dyscyplinarnym, gdy ten:
- ciężko (świadomie i w sposób zawiniony) naruszył obowiązki pracownicze, oraz stworzył zagrożenie dla interesów pracodawcy (np. stawił się do pracy w stanie nietrzeźwym, ubliżał podwładnym, porzucił pracę, wykorzystał w sposób niedozwolony stanowisko służbowe do celów prywatnych, dokonał kradzieży mienia pracodawcy itp.),
- popełnił przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
- utracił z własnej winy uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (np. kierowcy odebrano prawo jazdy, lekarz utracił prawo do wykonywania zawodu).
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić później niż po upływie miesiąca od chwili uzyskania przez pracodawcę informacji o zaistnieniu zdarzeń uzasadniających ten tryb zwolnienia pracownika.
Jeśli w przedsiębiorstwie działają związki zawodowe, pracodawca powinien zasięgnąć ich opinii przed podjęciem decyzji o zwolnieniu dyscyplinarnym.
Wygaśnięcie
Jeżeli żadna ze stron nie wyraża zainteresowania podjęciem dalszej współpracy rozwiązanie umowy może nastąpić także po upływie czasu na jaki została ona zawarta. Rozwiązanie umowy zwane inaczej wygaśnięciem jest odzwierciedlone w Kodeksie Pracy i w przepisach szczególnych.